Powszechnym mitem jest, jakoby alimenty na dziecko były płatne do czasu, gdy osiągnie ono pełnoletniość. Zobowiązanych do alimentów niestety zasmucę: alimenty co do zasady płatne są, aż dziecko osiągnie możliwość do samodzielnego utrzymania i to nie tyle obiektywną zdolność by pójść do pracy. Możliwość samodzielnego utrzymania w praktyce obejmuje ukończenie edukacji stosownej do możliwości dziecka, a mającej dać mu odpowiedni zawód. Pewien promyczek nadziei dla zobowiązanych do alimentów pojawia się, gdy dziecko wybiera i pracę i studia zaoczne.

Czy dorosłe dziecko studiujące zaocznie ma prawo do alimentów?

W polskim prawie nie ma przepisu, który automatycznie wyłączałby alimenty studia zaoczne. Oznacza to, że także student studiów niestacjonarnych może ubiegać się o alimenty od rodziców, jeżeli nie jest w stanie samodzielnie pokryć kosztów utrzymania.

Jednocześnie alimenty dla studenta pracującego zaocznie są często przedmiotem sporów sądowych. Wynika to z faktu, że studia takie zazwyczaj umożliwiają podejmowanie pracy zawodowej w pełnym lub częściowym wymiarze. Dlatego sąd bada, czy student rzeczywiście potrzebuje wsparcia finansowego rodziców.

Samo podjęcie zatrudnienia nie powoduje automatycznego wygaśnięcia obowiązku alimentacyjnego. Istotne jest to, czy uzyskiwane dochody pozwalają na pokrycie kosztów utrzymania i edukacji. Należ również pamiętać o specyfice studiów zaocznych – konieczność opłacenia czesnego, weekendowe zjazdy nieraz zaczynające się w piątki. Wszystko to powoduje, że często praca na studiach zaocznych ma wymiar symboliczny i nie zwalnia z obowiązki alimentacyjnego. Może się zatem okazać, że co prawda takie dziecko zarobi na mieszkanie i inne podstawowe potrzeby, lecz na czesne czy dojazdy na uczelnię zabraknie. O ile nie uda się wtedy uchylić obowiązku alimentacyjnego, to można poważnie zastanawiać się nad jego ograniczeniem.

Jakie są przesłanki wygaśnięcia obowiązku alimentacyjnego wobec dorosłego dziecka?

Najczęściej wskazywaną podstawą zakończenia świadczeń jest wygaśnięcie alimentów wynikające z osiągnięcia przez dziecko samodzielności finansowej. Jeżeli dorosłe dziecko posiada stabilne źródło dochodu i może utrzymać się bez pomocy rodziców, obowiązek alimentacyjny może zostać uchylony.

W praktyce sądowej analizowane są różne przesłanki uchylenia obowiązku alimentacyjnego, w tym przede wszystkim:

• osiągnięcie przez dziecko zdolności do samodzielnego utrzymania;
• brak postępów w nauce lub celowe przedłużanie edukacji;
• posiadanie dochodów pozwalających na pokrycie kosztów życia.

W takich sytuacjach rodzic może złożyć do sądu rodzinnego pozew o uchylenie alimentów. Sąd ocenia wtedy, czy nadal istnieją podstawy do świadczeń alimentacyjnych.

Jak udowodnić, że dorosłe dziecko jest w stanie utrzymać się samodzielnie?

Zawsze warto zacząć od prostego zapytania – zwrócenia się do alimentowanego o przedstawienie zaświadczenia, że jest studentem i w jakim trybie. Da to podstawowy obraz sytuacji i pozwoli ocenić, czy wystąpienie z roszczeniem w ogóle ma sens. W pozostałym zakresie w sprawie o uchylenie alimentów kluczowe znaczenie mają dowody dotyczące sytuacji finansowej dziecka. Rodzic, który chce zakończyć obowiązek alimentacyjny, powinien wykazać, że dziecko posiada realną możliwość utrzymania się bez wsparcia finansowego.

Dowodami mogą być między innymi:

• umowa o pracę lub umowa zlecenia;
• informacje o wysokości zarobków lub innych źródłach dochodów;
• dane dotyczące kosztów utrzymania;
• informacje o trybie studiów oraz możliwościach podjęcia pracy.

Warto przypomnieć, że postępowanie sądowe może obejmować zobowiązanie strony przeciwnej do przedłożenia tych dokumentów. Jeśli w takiej sytuacji dokumentów pozwany nie przedstawi, sąd może przyjąć, że wynika to z prostej okoliczności – gdyby je okazał, wyszło by, że obowiązek alimentacyjny trzeba uchylić.

FAQ – najczęściej zadawane pytania

Czy studia zaoczne traktowane są tak samo jak studia dzienne w kontekście alimentów?

Nie ma automatycznego rozróżnienia tych dwóch trybów studiowania pod kątem alimentów w przepisach prawa. Jednak w praktyce sądy częściej uznają, że studia zaoczne umożliwiają podjęcie pracy, dlatego dokładniej analizują sytuację finansową studenta.

Czy rodzic może przestać płacić alimenty, gdy dziecko podejmie pracę na etacie?

Samo podjęcie pracy nie powoduje automatycznego zakończenia obowiązku alimentacyjnego. Jeżeli jednak dochody pozwalają na samodzielne utrzymanie, możliwe jest wystąpienie do sądu o uchylenie alimentów.

Ile można zarabiać, żeby nie stracić prawa do alimentów?

Przepisy nie określają konkretnej kwoty dochodu. Sąd każdorazowo bada, czy uzyskiwane zarobki pozwalają dziecku na samodzielne pokrycie kosztów życia i nauki.